Đổi mới phương pháp giảng dạy không chỉ là xu hướng của giáo dục mà còn là điều nhiều phụ huynh đang quan tâm. Liệu các phương pháp mới này giúp con học tập tốt hơn, hay chỉ là trào lưu thử nghiệm? Hãy cùng Mykingdom STEAM tìm hiểu thêm về đề tài này nhé.
Các mô hình đổi mới phương pháp giảng dạy học đang được áp dụng linh hoạt
Giáo dục hiện đại không còn xoay quanh việc thầy đọc – trò chép theo giáo dục truyền thống nữa. Thay vào đó, rất nhiều phương pháp giảng dạy mới đã và đang được áp dụng trong trường học, lớp học cá nhân, và cả tại nhà. Chúng đã giúp trẻ phát huy năng lực toàn diện, khơi dậy niềm đam mê học tập và rèn luyện các kỹ năng thiết yếu của thế kỷ 21.
Phương pháp dạy học tích cực
Đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng tích cực lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn, tổ chức các hoạt động để học sinh tự tìm hiểu, trải nghiệm và hợp tác học tập.
Các hình thức cụ thể:
-
Dạy học theo dự án: Trẻ làm việc theo nhóm để giải quyết một vấn đề thực tế, từ đó rút ra kiến thức và kỹ năng.
-
Giáo dục liên môn: Giáo dục liên môn giúp học sinh kết nối kiến thức từ các môn học khác nhau, phát triển tư duy toàn diện và khả năng giải quyết vấn đề trong cuộc sống thực tế.
-
Học hợp tác (Cooperative learning): Học sinh chia nhóm để cùng nhau học tập, mỗi thành viên đều có vai trò và nhiệm vụ riêng.
-
Trò chơi hóa (Gamification): Sử dụng trò chơi, bảng điểm, thử thách để tạo hứng thú và động lực học tập.
-
Dạy học theo chủ đề (Thematic teaching): Tích hợp nhiều môn học xoay quanh một chủ đề chung để tăng tính kết nối và hiểu sâu.
-
Dạy học nêu vấn đề (Problem-based learning): Học sinh tiếp cận kiến thức thông qua việc giải quyết tình huống hoặc vấn đề thực tế.
Phương pháp dạy học tích cực giúp học sinh sáng tạo, tự tin, rèn kỹ năng mềm và tư duy phản biện, nhưng đôi khi mất nhiều thời gian chuẩn bị, khó áp dụng đồng đều trong lớp đông, và đòi hỏi giáo viên có kỹ năng tổ chức linh hoạt.
Phương pháp tích hợp công nghệ
Phương pháp này kết hợp các công cụ số hiện đại như bảng tương tác, phần mềm học tập, video, robot giáo dục, trí tuệ nhân tạo (AI) vào quá trình dạy và học.
Hình thức ứng dụng:
-
Blended Learning (Học kết hợp): Kết hợp học online tại nhà và học trực tiếp tại trường.
-
Flipped Classroom (Lớp học đảo ngược): Học sinh học lý thuyết qua video ở nhà, đến lớp để thảo luận và thực hành với sự hỗ trợ của giáo viên.
-
STEAM & Robotics: Tích hợp khoa học – công nghệ – kỹ thuật – nghệ thuật – toán học thông qua hoạt động trải nghiệm thực tế như lắp ráp LEGO, lập trình robot, tương tác với cảm biến...
Đổi mới phương pháp giảng dạy tích hợp công nghệ giúp cá nhân hóa quá trình học, tạo cơ hội cho học sinh học theo nhịp độ và sở thích riêng. Nó kích thích sự tò mò và sáng tạo, đồng thời kết nối lý thuyết với thực hành một cách mạnh mẽ, phù hợp với thế hệ học sinh trưởng thành trong môi trường số.
Xem thêm: Công nghệ trong giảng dạy: Xu hướng tất yếu trong giáo dục hiện đại
Phương pháp giáo dục sớm và phát triển toàn diện
-
Montessori: Trẻ được tự chọn hoạt động, học qua trải nghiệm thực tế và phát triển theo tốc độ riêng. Không gian học được sắp xếp khoa học, đồ dùng cụ thể giúp trẻ phát triển khả năng tự lập, tập trung và tư duy từ rất sớm.
-
Reggio Emilia: Trẻ được khuyến khích thể hiện bản thân thông qua nghệ thuật, ngôn ngữ cơ thể và giao tiếp. Môi trường học (ánh sáng, vật dụng, không gian...) đóng vai trò như một “giáo viên thứ ba”. Phụ huynh được xem là một phần không thể thiếu trong quá trình học của trẻ.
-
Waldorf (Steiner): Phát triển hài hòa cả thể chất – tinh thần – cảm xúc. Trẻ được tiếp xúc với nghệ thuật, kể chuyện, thủ công, không sử dụng thiết bị số trong giai đoạn đầu. Nhấn mạnh giá trị cảm xúc và trí tưởng tượng.
-
Glenn Doman: Dành cho trẻ 0–6 tuổi, sử dụng flashcard để kích thích khả năng ghi nhớ và phát triển ngôn ngữ. Có thể áp dụng tại nhà, mỗi ngày vài phút nhưng hiệu quả cao nếu duy trì đều đặn.
Phương pháp cá nhân hóa và dạy học theo năng lực
-
Dạy học phân hóa (Differentiated Instruction): Giáo viên điều chỉnh nội dung, cách dạy và cách đánh giá sao cho phù hợp với năng lực, sở thích và cách học của từng học sinh. Học sinh yếu được hỗ trợ sâu hơn, học sinh giỏi được giao nhiệm vụ nâng cao.
-
Dạy học theo năng lực (Competency-based Learning): Chú trọng vào việc học sinh có thể làm được gì sau khi học, thay vì chỉ biết lý thuyết. Phát triển kỹ năng giải quyết vấn đề, tư duy phản biện, làm việc nhóm, và ứng dụng kiến thức vào cuộc sống thực tế.
Ưu điểm chung của đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng cá nhân hóa là tôn trọng sự khác biệt giữa các cá nhân. Giúp học sinh phát huy tối đa tiềm năng và tự tin vào năng lực của mình.
Phụ huynh đóng vai trò gì trong việc đổi mới giáo dục?
Đổi mới phương pháp giảng dạy không chỉ là việc của giáo viên và nhà trường, mà phụ huynh cũng là một phần quan trọng trong hành trình này. Khi chúng ta hiểu đúng và đồng thuận với những thay đổi trong cách dạy, chúng ta sẽ giúp con học tập một cách hiệu quả nhất.
Nhiều phụ huynh ban đầu thấy lo lắng khi con không được dạy kỹ càng, học thuộc lòng như trước. Nhưng khi hiểu rằng trẻ đang học cách tự giải quyết vấn đề, cách lên kế hoạch, làm việc nhóm và trình bày ý tưởng, chúng ta sẽ thay đổi cách nhìn. Đó chính là những kỹ năng quan trọng mà trẻ cần trong tương lai, chứ không chỉ là đáp án đúng trong bài kiểm tra.
Tại Mykingdom STEAM, chúng tôi luôn cố gắng đơn giản hóa việc đổi mới phương pháp giảng dạy với các khóa học theo chương trình giáo dục STEAM để phụ huynh dễ hiểu, dễ đồng hành. Điều quan trọng không phải là cách dạy nào hay nhất, mà là cách phù hợp nhất với trẻ và giúp chúng cảm thấy học tập là một niềm vui.
Đổi mới phương pháp giảng dạy là chìa khóa để xây dựng một nền giáo dục linh hoạt, sáng tạo. Phụ huynh đồng hành cùng giáo viên giúp tạo môi trường học tích cực, khuyến khích trẻ tự học và khám phá, từ đó phát triển toàn diện cả về trí tuệ và cảm xúc.
