Giáo dục STEM mầm non không chỉ diễn ra tại lớp học mà hoàn toàn có thể thực hiện nay chính trong ngôi nhà thân quen. Vậy làm sao để thiết kế lớp học vừa thú vị, vừa đơn giản, lại phù hợp với lứa tuổi mầm non? Ba mẹ hãy cùng Mykingdom STEAM bắt đầu với 7 buổi học gợi ý dưới đây – mỗi buổi có mục tiêu rõ ràng, hoạt động dễ thực hiện, phản hồi cần chú ý và kết quả mong đợi từ bé.
STEM là gì? Hẳn ba mẹ đã biết đây là viết tắt của Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kỹ thuật) và Math (Toán học). Với các bé mầm non, việc tiếp cận sớm những buổi giáo dục STEM tại nhà sẽ khuyến khích trẻ học qua trải nghiệm, đặt câu hỏi, giải quyết vấn đề và làm việc nhóm.
7 buổi giáo dục STEM mầm non gợi ý tại nhà dễ thực hiện
Buổi 1: Pha chế sắc màu kỳ diệu
Mục tiêu: Giúp bé nhận biết màu cơ bản, hiểu cách pha trộn màu và rèn kỹ năng quan sát.
Dụng cụ: Nước, 3 - 4 ly nhựa trong, màu thực phẩm (đỏ, vàng, xanh), ống hút nhỏ giọt hoặc thìa.
Cách thực hiện
-
Cho bé xem và gọi tên các màu. Đổ nước vào 3 ly, nhỏ màu vào từng ly rồi khuấy đều.
-
Hỏi bé: “Khi trộn màu đỏ và vàng sẽ ra màu gì?” Sau đó để bé tự pha và quan sát kết quả.
-
Cho bé tự do pha trộn để tạo màu mới.
Phản hồi: Gợi hỏi cảm nhận của bé như: “Con thích màu nào nhất?”, “Màu này giống gì nhỉ?”.
Kết quả: Bé phân biệt được màu cơ bản, hiểu nguyên lý tạo màu mới, phát triển tư duy và sự khéo léo.
Buổi 2: Xây nhà như kiến trúc sư nhí
Mục tiêu: Phát triển tư duy không gian, giải quyết vấn đề và kiên nhẫn.
Dụng cụ: Khối gỗ, Lego Duplo, hộp giấy, vỏ hộp sữa…
Cách thực hiện
-
Cho bé chọn vật liệu và gợi ý: “Con muốn xây gì?”, “Nhà con có cửa không?”.
-
Sau khi xây xong, thử chạm nhẹ để kiểm tra độ vững chắc. Nếu đổ, khuyến khích bé điều chỉnh lại.
-
Hỏi bé kể một câu chuyện về công trình mình vừa làm.
Phản hồi: Khen sự sáng tạo, hỏi thêm: “Sao con đặt khối này ở đây?”, “Làm sao để không bị đổ?”.
Kết quả: Bé hiểu về sắp xếp, trọng lực, rèn tư duy logic, sáng tạo và kiên trì.
Buổi 3: Khám phá thế giới âm thanh
Mục tiêu: Với buổi giáo dục STEM mầm non này trẻ sẽ rèn thính giác, cảm nhận âm thanh và sáng tạo.
Dụng cụ: Chai/lon rỗng, gạo, đậu, sỏi, dây cao su, đũa, muỗng.
Cách thực hiện
-
Gõ các vật khác nhau để so sánh âm thanh.
-
Cho bé đổ nguyên liệu vào chai/lon, lắc và nhận xét âm thanh to nhỏ.
-
Tự làm nhạc cụ từ dây cao su, hộp giấy… rồi chơi nhạc theo ý thích.
Phản hồi: Hỏi bé cảm nhận: “Tiếng nào to hơn?”, “Con thấy âm thanh này thế nào?”.
Kết quả: Bé phân biệt âm thanh, hiểu cách tạo âm và phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc.
Buổi 4: Nổi hay chìm? Cùng khám phá nước
Mục tiêu: Giúp bé hiểu tính chất nước và nguyên lý nổi/chìm.
Dụng cụ: Chậu nước, các vật như đồng xu, lá cây, viên bi, nút chai, đá, bóng bàn...
Cách thực hiện
-
Đưa vật cho bé đoán nổi hay chìm rồi thả vào nước để kiểm tra.
-
Gợi hỏi: “Con nghĩ tại sao viên đá chìm, còn nút chai thì nổi?”.
-
Cho bé tự chơi và sắp xếp các vật nổi/chìm theo ý thích.
Phản hồi: Gợi mở: “Vật nào nặng hơn?”, “Con có đoán đúng không?”.
Kết quả: Sau buổi giáo dục STEM mầm non này, bé sẽ hiểu về nổi/chìm, rèn khả năng quan sát, dự đoán và tư duy khoa học.
Buổi 5: Làm bánh quy – học đo lường thật vui
Mục tiêu: Làm quen đo lường, số lượng và quy trình.
Dụng cụ: Bột mì, trứng, bơ, đường; cốc/thìa đong, khuôn cắt bánh.
Cách làm
-
Cùng bé đọc công thức, đong nguyên liệu: “Con giúp mẹ đong 2 cốc bột nhé!”.
-
Trộn, nhào bột và dùng khuôn tạo hình.
-
Ba mẹ nướng bánh, bé cùng thưởng thức thành quả.
Phản hồi: Hỏi bé về hình dạng, số lượng bánh; khen sự khéo léo, tỉ mỉ.
Kết quả: Bé hiểu khái niệm số lượng, trình tự công việc và làm quen với toán học qua hoạt động thực tiễn.
Buổi 6: Nước làm tan đá
Mục tiêu: Giúp bé rèn luyện khả năng quan sát, so sánh. Làm quen với khái niệm "nóng – lạnh", "tan chảy – đông đặc". Kích thích sự tò mò và yêu thích khoa học qua các hiện tượng quen thuộc.
Dụng cụ: 2 viên đá nhỏ, 1 ly nước nóng, 1 ly nước lạnh.
Cách thực hiện
-
Cho bé đặt mỗi viên đá vào một ly nước.
-
Cùng bé quan sát quá trình tan chảy và hỏi: "Viên đá nào tan nhanh hơn?"
-
Gợi mở thêm: "Tại sao nước nóng lại làm đá tan nhanh hơn nước lạnh?"
Phản hồi cần quan sát: Bé có nhận biết được sự khác biệt không? Bé có tò mò, đặt câu hỏi thêm hoặc muốn thử lại không?
Buổi 7: Làm cầu giấy chắc chắn
Mục tiêu: Qua buổi 7 giáo dục STEM mầm non này, trẻ sẽ phát triển tư duy kỹ thuật và khả năng giải quyết vấn đề. Khuyến khích tinh thần học qua thử – sai. Rèn luyện tính kiên nhẫn và hợp tác khi cùng làm với anh chị hoặc bạn bè.
Dụng cụ: Giấy A4, băng keo, 2 quyển sách dày, một số đồng xu hoặc khối gỗ nhỏ.
Cách thực hiện
-
Đặt hai quyển sách cách nhau 10–15cm, tạo thành hai bờ cầu.
-
Dùng giấy A4 tạo cầu nối giữa hai sách (có thể gợi ý bé thử gấp đôi, cuộn tròn, gấp quạt…).
-
Đặt vật nặng lên giữa cầu để kiểm tra độ chắc chắn.
-
Khuyến khích bé thử lại bằng cách thay đổi cách gấp giấy để tăng độ bền.
Phản hồi: Bé có sáng tạo ra các kiểu gấp giấy mới không? Bé phản ứng như thế nào khi cây cầu bị sập? Có muốn thử lại không?
Kết quả mong đợi: Bé hiểu nguyên lý đơn giản về trọng lượng và kết cấu. Phát triển tư duy kỹ thuật – nền tảng quan trọng trong giáo dục STEM.
Lưu ý khi tổ chức lớp học giáo dục STEM mầm non tại nhà cho trẻ
-
Chỉ nên kéo dài tối đa 30 phút/buổi
-
Tạo không khí vui vẻ, không ép buộc hay kiểm tra
-
Tôn trọng ý tưởng của bé, dù đơn giản hay khác thường
-
Ghi lại ảnh hoặc video để bé xem lại, tạo cảm giác tự hào
-
Đổi không gian học: hôm nay học ở bàn, hôm sau học ngoài sân, ban công, hoặc thảm phòng khách
Mykingdom STEAM cũng gợi ý các đồ chơi STEM phù hợp cho giáo dục mầm non tại nhà như: bộ dụng cụ thí nghiệm an toàn, đồ chơi lắp ráp kỹ thuật đơn giản, khối xếp hình tư duy hay tranh sáng tạo theo chủ đề. Tất cả đều được thiết kế riêng cho bé 3–5 tuổi, giúp ba mẹ dễ dàng tổ chức lớp học STEAM mini tại nhà mà không cần chuẩn bị cầu kỳ.
Ba mẹ hãy tìm hiểu thêm: STEAM là gì và sự khác biệt giữa STEM và STEAM.
Qua 7 buổi giáo dục STEM mầm non như bài viết trên, ba mẹ có thể tự tin tổ chức hoạt động học tập vui vẻ ngay tại nhà, giúp bé phát triển tư duy logic, kỹ năng quan sát, giải quyết vấn đề, tất cả đều là nền tảng vững chắc để con lớn lên thành công và hạnh phúc!
